Humanistyczny Notatnik Naukowy

Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie

In Notatnik on 17 sierpnia 2012 at 18:23

Image

Ostatnio ukazał się pierwszy numer toruńskiego czasopisma – „Sztuka Edycji” – pierwszego periodyku, który w całości poświęcony jest zagadnieniom edytorstwa naukowego. Jak sami redaktorzy wyjaśniają, tytuł pisma nawiązuje do znanego podręcznika Konrada Górskiego Sztuka edytorska. Zarys teorii (Warszawa 1956), który rozszerzony ukazał się jako Tekstologia i edytorstwo dzieł literackich (Warszawa 1975). Wydawnictwo Naukowe UMK opublikowało trzecie, poprawione i uzupełnione wydanie tej wciąż aktualnej publikacji (Toruń 2011).

Redaktorem czasopisma został Mirosław Strzyżewski, który bazując na bogatych tradycjach edytorskich polonistyki toruńskiej (wymieniony już wyżej Górski), stał się niejako spadkobiercą dokonań Profesora. Strzyżewski zdecydował się na wydawanie pisma monograficznego, którego kolejne tomy będą poświęcone szczegółowej i specjalistycznej problematyce. Pierwszy numer ukazał się pod tytułem: Dziewiętnastowieczne edycje, a jego redaktorami byli M. Strzyżewski i M. Bizior-Dombrowska. Przyszłe tomy dotyczyć będą: nr 2: Dziewiętnastowieczni edytorzy, red. A. Markuszewska; nr 3: Autografy i edycje. Wokół tekstów Zygmunta Krasińskiego, red. M. Strzyżewski; nr 4: Dziewiętnastowieczny rynek wydawniczy, red. M. Lutomierski; nr 5: Wokół typografii i idei pięknej książki, red. M. Pest; nr 6: Problemy współczesnego edytorstwa naukowego (XX–XXI wiek).

Półrocznik „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie” wydawany jest w Zakładzie Tekstologii i Edytorstwa Dzieł Literackich UMK, i jak już powiedziano, jego twórcą i redaktorem jest Strzyżewski, dla którego jest to drugie pismo, jakie prowadzi. Pierwszym był „Przegląd Artystyczno Literacki”, który ukazywał się w latach 1992-2002. Pismo to było do 1997 medium wymiany myśli, idei i poglądów na sztukę, kulturę, humanistykę. Od 97 roku redaktorem został Lech Witkowski, a pismo zmieniło swój charakter. Stało się hermetycznym miesięcznikiem naukowym, daleko odbiegającym od wizji, jaką początkowo miał Strzyżewski.

„SzE” („Sztuka Edycji”) ma zmierzać do, jak mówi redaktor, „przywrócenia właściwych proporcji na niwie filologii, przez niektórych uczonych skazywanej nawet na postkolonialną i wszechkulturową zagładę”. Nie ma być to jednoznaczne z powrotem do archaicznej metodologii, ale ma przywrócić tekstologię i edytorstwo na niwę nowoczesnych badań filologicznych, pokazując nieznane dotąd możliwości. Pismo ma być forum wymiany myśli i doświadczeń badaczy.

Redaktorzy wydają czasopismo w nowoczesny i estetyczny sposób. Nad merytoryczną poprawnością artykułów czuwają redaktorzy, rada redakcyjna (Jacek Brzozowski, Grażyna Halkiewicz-Sojak, Maria Kalinowska, Wacław Lewandowski, Zbigniew Przychodniak). Projekt okładki i opracowanie graficzne (bardzo intrygujące) zrobił Tomasz Jaroszewski. Co najważniejsze w tym piśmie, to to, że ukazuje się ono na zasadach Open Access. Pdf z pismem można ściągnąć ze strony Instytutu Literatury Polskiej UMK. Wydawnictwo Naukowe UMK oferuje możliwość druku na żądanie. Cena egzemplarza to 28 zł plus koszty wysyłki. Egzemplarz ma być dostępny w przeciągu 24 godzin. Pismo posiada numer ISSN 2084-7963. Pierwszy numer ukazał się w objętości 100 stron, w bardzo ciekawej szacie graficznej: czerwona winieta: minuskuła i majuskuła. Pod tytułem od prawej strony zapisany numer łamany przez rok. U dołu strony tytułowej zamieszczono tytuł numeru monograficznego i redaktorów odpowiedzialnych za tom. Na stronie redakcyjnej zamieszczono informacje o radzie naukowej, redaktorze naczelnym, sekretarza redakcji, tłumacza streszczeń, projektanta grafiki, adres strony WWW, ISSN, Copyright i adres wydawcy. Numer otwiera Słowo od redaktora oraz Wstęp skreślony przez Magdalenę Bizior-Dombrowską. Dwuszpaltowy spis treści zawiera tytułu po polsku i po angielsku. Redaktorzy wzbogacili pismo o abstrakty w języku angielskim oraz słowa kluczowe. Dodatkowo na końcu periodyku zamieszczono krótkie biogramy autorów, co wskazuje na serializację pisma. Dwuszpaltowo złożony został także dział Artykułów i Rozpraw oraz Recenzji i Sprawozdań. Pozostała część pisma jest jednoszpaltowa. Wartość estetyczną pisma podnoszą fotografie czcionek rozdzielające kolejne artykuły.

„SzE” będzie składała się z następujących działów: Artykuły i Rozprawy, Źródła i Dokumenty, Recenzje i Sprawozdania. We Wstępie Bizior-Dombrowska pisze:

Artykuły zamieszczone w tym numerze […] mają charakter zarówno historyczno-opisowy, jak i problemowy. Autorzy rozpraw prezentują historię dziewiętnastowiecznych wydań poszczególnych dzieł w kontekście konkretnych problemów tekstologicznych. Z analizy wyłania się ogólny obraz dokonań dziewiętnastowiecznych edytorów, wskazujący na istotne znaczenie opracowanych przez nich edycji, nie tylko dla współczesnych im odbiorców, ale także dla kolejnych pokoleń czytelników i badaczy literatury.

Numer otwiera tekst Strzyżewskiego, który jednak zasługuje na osobny wpis, który pojawi się wkrótce. Ukazały się artykuły m.in. o problemie modernizacji pisowni w tekstach dziewiętnastowiecznych, który jest wciąż aktualny dla tekstologów. Jacek Brzozowski, autor  krytycznego wydania Wierszy (Poznań 2005) i Poematów (Poznań 2005, 2009) Juliusza Słowackiego, podzielił się z czytelnikami uwagami do edycji Dziennika z lat 1847-1849. Bizior-Dombrowska i Strzyżewski przygotowali krytyczne opracowanie tekstów. W pierwszym numerze ukazał się list Wacław Borowskiego do Romana Ingardena oraz edytorski dialog między Pigoniem a Górskim.

Pismo jest ciekawą i wyróżniającą się inicjatywą naukową na polskim rynku czasopism naukowych. Na szczególną uwagę i pochwałę zasługuje forma OA, w jakiej wydawany jest periodyk. Oby inne instytucje naukowe poszły śladem redaktorów „Sztuki Edytorskiej”. Prędzej czy później pewnie pójdą, zmusi ich do tego nie tyle innowacyjność w myśleniu o współczesnej i przyszłej nauce, ale ekonomia.

Dodaj komentarz